onzewillem.nl
Home  Fotoalbums  Museum Smedekinck  oogst/oogstfeest/folklore  Prikbord  Op zoek naar...  Polen  Onze Willem  Gastenboek 


een huis in het buitengebied van Chelm, Silezië (2009)

Wij brengen sinds 1993 vrijwel ieder jaar een deel van onze vakantie door in Polen.
We logeren dan bij Stanislaw en Agnieszka en hun familie, die we ook min of meer als onze eigen familie zijn gaan beschouwen. We kennen Stanislaw sinds 1992, toen hij als 9-jarig jongetje voor het eerst bij ons kwam. Het jaar daarop bracht hij zijn drie jaar jongere zusje Agnieszka mee. Broer en zus komen sindsdien ook vrijwel ieder jaar bij ons op vakantie. Alhoewel we in eerste instantie naar Polen reizen om onze Poolse "familie" te bezoeken, hebben we in de loop der jaren ook al heel wat van het land, met name Zuid-Polen, gezien. En we hebben Polen in de afgelopen bijna 20 jaar zien veranderen van een arm in een redelijk welvarend land zonder recessie.
De eerste keer dat we er waren, was in oktober 1993. We kwamen na een reis van circa 15 uur met een Poolse bus - een belevenis op zich - aan in Katowice (Silezië), één van de meest vervuilde steden in Polen. We hadden nog nooit zoveel vergane glorie gezien! In Katowice werden we met een auto opgehaald door Stanislaw en een buurman. Over hobbelige wegen reden we naar het circa 30 kilometer zuidelijker gelegen plaatsje Chelm. Het was koud en je kon zien en ruiken dat ook in Chelm goed gebruik werd gemaakt van de brandstof, waarvan in Silezië meer dan genoeg in de grond zit, steenkool. De huizen waren grauw van kleur en konden stuk voor stuk wel een opknapbeurt gebruiken. Polen bood, zeker in die tijd van het jaar, een troosteloze aanblik. Maar wij hadden het geluk, dat we bij de families Jureczko en Synowiec mochten logeren en ervaren hoe anders het binnen was: één en al gastvrijheid, dezelfde humor als wij Achterhoekers, 's avonds met z'n allen rond de grote tafel in de kamer, koffie drinken, taart eten, waarna algauw het bier en de wodka op tafel kwamen, praten, lachen, kaarten en zingen, ondanks de nodige zorgen die er waren. Oma Truda was speciaal uit Orzesze gekomen. Zij kon Duits spreken en verstaan en fungeerde als tolk.
Het was, zo kort na de val van het communisme, nog een heel andere wereld in Polen, vergeleken met een Westeuropees land als het onze en met het Polen van nu. We zijn er de eerste keer een week geweest, maar hadden wel een paar weken nodig om alle indrukken te verwerken. Er was armoede in Polen. "Vroeger hadden de mensen wel geld, maar was er niks te koop," vertelde oma Lucia. "Nu liggen de winkels vol, maar is er geen geld." Dat was begin jaren 90. Tegenwoordig hebben de Polen over het algemeen meer te besteden.De economie in Polen is één van de snelst groeiende in Europa. Maar er is ook geïnvesteerd in de renovatie van gebouwen, nieuwbouw, de aanleg van allerlei attracties, enzovoort. Chelm, bijvoorbeeld, heeft een prachtig cultureel centrum en dito sportcentrum gekregen. En we hebben al meerdere nieuwe attracties, maar ook in oude glorie hersteld cultureel erfgoed (zoals bijvoorbeeld het kasteel in Pszczyna) bezocht. En - voor ons heel prettig - er wordt constant gewerkt aan het verbeteren van de wegen en uitbreiding van het wegennet!

Vroeger mocht je van geluk spreken als je met dezelfde autobanden, als die waarmee je vertrokken was, weer thuiskwam. Vanaf de grens bij Olszyna tot Wroclaw moest je op de "autosnelweg" A18 de snelheid aanpassen vanwege het slechte wegdek. De berm stond vol kruisen ter herinnering aan verongelukte weggebruikers. Op andere plaatsen langs de weg zaten mensen paddestoelen, fruit en dergelijke te verkopen. Het is heel goed mogelijk, dat ook dat niet voor iedereen goed is afgelopen en een deel van de kruisen daaraan herinnert. Inmiddels is er al een belangrijk deel van deze weg opgeknapt. Een kilometer of 90 voor Wroclaw kom je op de A4. Deze werd een aantal jaren geleden voorzien van een mooi betonwegdek en wordt uitgebreid tot aan de grens met Oekraïne. Vanaf Wroclaw kunnen we de A4 volgen tot de afslag naar onze plaats van bestemming, tussen Katowice en Krakau. Dat was vroeger wel anders. Toen reden we over slechte en hobbelige wegen dwars door steden en dorpen. Dit jaar (2012) voor het eerst moesten we bij Wroclaw wel tol betalen om van de A4 gebruik te mogen maken.
Een goed alternatief voor reizen met de auto is vliegen. Dat kan zo goedkoop, dat je er bijna niet voor kunt rijden. Maar wij kiezen voorlopig toch maar voor de auto. Dan zien we onderweg nog wat en genieten we tijdens de reis al van de vakantie. We verdelen de rit (circa 1200 km) altijd over twee dagen en overnachten dichtbij de Duits-Poolse grens in een hotel aan de Duitse kant. We reserveren nooit wat, moeten de ene keer wel 's wat langer zoeken dan de andere keer, maar hebben nog nooit in de auto hoeven slapen. We hebben ons er de laatste jaren niet meer in verdiept, maar vroeger was het financieel aantrekkelijker om in Duitsland te overnachten. Goedkoop overnachten kon in Polen ook wel, maar wij hadden toen nog niet zo'n vertrouwen in de kwaliteit van zo'n hotel. Dit jaar zijn we via een andere weg dan gewoonlijk (over de A38 door Thüringen, de Südharzautobahn) terug naar huis gereden. Het was misschien niet de kortste, maar wel de mooiste - althans in Duitsland - en snelste weg die we tot nu toe zijn gereden. De kans is groot, dat we de volgende keer via deze weg in één dag naar Polen reizen.
Stanislaw en Agnieszka stappen tegenwoordig liever in het vliegtuig.



proost
Polen 1993



   
Straat- en achterkant van het huis waarin de families Jureczko en Synowiec wonen (mei 1994).
Ooit woonden er in totaal negen gezinnen.
Nu wonen alleen babcia (oma) en haar dochter en zoon met hun gezinnen er nog.



levensmiddelenwinkel in Chelm (1994)


   
voor en achterkant van het kasteel in Pszczyna in 1996



hetzelfde kasteel in 2009
buitenkant en interieur zijn inmiddels helemaal in oude glorie hersteld




Alsof het de gewoonste zaak van de wereld was, stonden tot voor een aantal jaren geleden mensen
vlak langs de autobaan paddestoelen uit het bos, fruit en dergelijke te verkopen.